ZUS przedsiębiorcy 2026 — ulga na start, preferencyjny, Mały ZUS Plus, duży ZUS

ZUS przedsiębiorcy 2026 — ulga na start, preferencyjny, Mały ZUS Plus, duży ZUS

Składki ZUS to drugi największy koszt prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce — zaraz po podatku dochodowym. W 2026 r. obowiązuje cztery różne wymiary składek zależnie od stażu i przychodu, plus wakacje składkowe wprowadzone w listopadzie 2024 r. Poniżej kompletny rozkład.

1. Ulga na start (pierwsze 6 miesięcy)

Komu przysługuje: osoba podejmująca działalność po raz pierwszy lub po min. 60 miesiącach przerwy. Nie wolno wykonywać działalności na rzecz byłego pracodawcy (z ostatnich 24 mies.), jeśli zakres pokrywa się z byłą umową o pracę.

Co płacisz przez 6 miesięcy: tylko składka zdrowotna (od 1 lutego 2026 r. — patrz dalej). Brak składek ZUS: emerytalna, rentowa, wypadkowa, chorobowa, FP.

Konsekwencje:

• nie odprowadzasz składek emerytalno-rentowych → okres nie liczy się do emerytury i renty,
• nie masz prawa do zasiłku chorobowego / macierzyńskiego (brak składki chorobowej),
• możesz zrezygnować z ulgi wcześniej i przejść na preferencyjny ZUS.

2. Preferencyjny ZUS (kolejne 24 miesiące)

Podstawa: 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto (od 1 stycznia 2026), więc podstawa preferencyjna = 1 441,80 zł.

Składki preferencyjne 2026 (bez chorobowej):

• emerytalna 19,52% = 281,44 zł
• rentowa 8% = 115,34 zł
• wypadkowa 1,67% (standard) = 24,08 zł
• razem bez chorobowej = 420,86 zł
• chorobowa (dobrowolna) 2,45% = 35,32 zł

Łącznie ok. 456 zł/mies. plus składka zdrowotna.

Komu nie przysługuje: osoby świadczące dla byłego pracodawcy w zakresie obowiązków sprzed daty rozpoczęcia działalności, oraz osoby, które już korzystały z preferencyjnego ZUS i nie minęło 60 mies. przerwy.

3. Mały ZUS Plus (do 36 miesięcy w okresie 60 mies.)

Komu przysługuje: przedsiębiorcy z przychodem rocznym do 120 000 zł w poprzednim roku kalendarzowym, prowadzący działalność co najmniej 60 dni w poprzednim roku.

Podstawa: zależna od dochodu (nie przychodu) z poprzedniego roku, w przedziale 30% min. wynagrodzenia ≤ podstawa ≤ 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 r. górna podstawa to ok. 5 203,80 zł (60% × 8 673 zł prognozy). Wzór: dochód roczny / liczba dni × 30 × 0,5.

Korzyść: niższe składki społeczne dla mikro-firm po wykorzystaniu preferencyjnego ZUS.

Ograniczenia:

• maks. 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 mies.,
• nie łączy się z ryczałtem, kartą podatkową ani z preferencyjnym ZUS,
• trzeba zgłosić do 31 stycznia danego roku przez kod 0590/0592.

4. Duży (pełny) ZUS

Podstawa: 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 r. = 5 203,80 zł (przy prognozie 8 673 zł).

Składki standardowe 2026:

• emerytalna 19,52% = 1 015,78 zł
• rentowa 8% = 416,30 zł
• wypadkowa 1,67% = 86,90 zł
• chorobowa 2,45% (dobrowolna) = 127,49 zł
• FP/FS 2,45% = 127,49 zł
• razem ok. 1 773,96 zł (bez zdrowotnej)

Plus składka zdrowotna 9% od dochodu (skala/podatek liniowy z minimum 9% × min. wynagrodzenia ≈ 432,54 zł), albo zryczałtowane stawki dla ryczałtu (335/559/1006 zł zależnie od przedziału przychodu).

Wakacje składkowe (od listopada 2024)

Komu: JDG (mikroprzedsiębiorca w rozumieniu PUO) z do 10 ubezpieczonych i przychodem do 2 mln EUR w poprzednim lub bieżącym roku.

Co dają: zwolnienie ze składek społecznych (emerytalna, rentowa, wypadkowa, chorobowa, FP) za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym — opłaca je za przedsiębiorcę budżet państwa. Nie obejmują składki zdrowotnej.

Jak złożyć: wniosek RZS-R w PUE ZUS do końca miesiąca poprzedzającego wybrany miesiąc zwolnienia (np. do 30 listopada — zwolnienie za grudzień).

Szczegóły: Wakacje składkowe ZUS 2026 — RZS-R, limity.

Składka zdrowotna 2026 — nadchodzące zmiany

Od 1 lutego 2026 r. wejdzie w życie reforma:

• skala/liniowy: stała kwota = 9% × 75% min. wynagrodzenia ≈ 324,40 zł (do progu przychodu), powyżej — dodatkowo 4,9% od nadwyżki przychodu nad 1,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia,
• ryczałt: stała kwota dla wszystkich + dodatkowa składka powyżej progu przychodu,
• karta podatkowa: bez zmian.

Reforma ma uprościć rozliczenia i zmniejszyć obciążenia dla małych JDG, zwiększając je dla najlepiej zarabiających. Szczegóły będą znane po publikacji rozporządzeń wykonawczych.

Terminy i konta

• Składki ZUS: do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą.
• Jeden indywidualny numer rachunku składkowego (NRS) — wszystkie składki na jeden przelew.
• Brak osobnych przelewów na FUS, FUZ, FP/FS — ZUS rozksięgowuje sam.

Kalkulatory InInk

Sprawdź obciążenia w naszych kalkulatorach: kalkulator UoP/JDG/B2B, kalkulator składki zdrowotnej, kalkulator podatku.

Praktyczne porównanie kosztu 2026 (orientacyjnie, bez zdrowotnej)

Usługi świadczone przez InInk nie stanowią porady prawnej.