TL;DR — ryczałt zdrowotna 2026
Ryczałtowcy w 2026 r. płacą zdrowotną według progów rocznego przychodu: do 60 tys. zł → ~558 zł/mies., 60 001 – 300 tys. → ~930 zł/mies., powyżej 300 tys. → ~1 674 zł/mies. (60%, 100%, 180% przeciętnego wynagrodzenia × 9%). 50% zapłaconych składek odliczasz od przychodu (art. 11 ustawy o zryczałtowanym PIT). Roczne rozliczenie: DRA-R do 20 maja 2027.
Policz progi w kalkulatorze zdrowotnej 2026.
Progi zdrowotnej ryczałtowca 2026
| Roczny przychód | Podstawa (% przeciętnego) | Miesięcznie 2026 |
|---|---|---|
| do 60 000 zł | 60% | ~558 zł |
| 60 001 – 300 000 zł | 100% | ~930 zł |
| powyżej 300 000 zł | 180% | ~1 674 zł |
Przeciętne wynagrodzenie w II kwartale 2025 r. = ok. 8 700 zł (dokładna wartość komunikatem GUS z 20 sierpnia 2025).
Wzór: składka = % podstawy × 9%.
Zmiana progu w trakcie roku
Płacisz według najniższego progu, aż do miesiąca, w którym przekroczysz limit — od tego miesiąca stawka wyższa. Roczna korekta w DRA-R wyrównuje różnice.
Przykład: Przychód narastająco:
- styczeń–kwiecień: 40 000 zł → składka 558 zł
- maj: przekroczenie 60 000 zł → od maja stawka 930 zł
- wrzesień: przekroczenie 300 000 zł → od września stawka 1 674 zł
W DRA-R w maju 2027 sprawdzasz: na jakim progu skończyłeś rok? Roczna składka = 12 × stawka najwyższego osiągniętego progu. Dopłata lub zwrot.
Stawki ryczałtu w 2026 wg PKWiU
| Stawka | Rodzaj działalności (art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym PIT) |
|---|---|
| 17% | wolne zawody |
| 15% | doradztwo, reklama, badania rynku |
| 14% | opieka zdrowotna, architekci, inżynierowie |
| 12% | IT (PKWiU 62.01, 62.02) |
| 10% | sprzedaż nieruchomości nabytych w celu odsprzedaży |
| 8,5% + 12,5% ponad 100k | najem prywatny |
| 8,5% | usługi ogólne |
| 5,5% | działalność wytwórcza, roboty budowlane |
| 3% | handel, gastronomia (bez alkoholu) |
| 2% | sprzedaż produktów rolnych |
Cztery przykłady 2026
Przykład 1 — IT, przychód 90 000 zł/rok, PKWiU 62.01
- PIT: 12% × 90 000 = 10 800 zł
- Zdrowotna: próg 2 (60–300k) → 930 × 12 = 11 160 zł
- Odliczenie 50% składki: 5 580 → zmniejszenie podstawy → 12% × 5 580 = 670 zł oszczędności
- PIT realny: 10 800 − 670 = 10 130 zł
- Łącznie: 10 130 + 11 160 = 21 290 zł
Przykład 2 — reklama, przychód 200 000 zł/rok, PKWiU 73.11
- PIT 15% × 200 000 = 30 000 zł
- Zdrowotna: 11 160 zł (próg 2)
- Odliczenie 50% = 5 580 → 15% × 5 580 = 837 zł
- PIT realny: 29 163 zł
- Łącznie: 29 163 + 11 160 = 40 323 zł
Przykład 3 — handel, przychód 500 000 zł/rok
- PIT 3% × 500 000 = 15 000 zł
- Zdrowotna: 1 674 × 12 = 20 088 zł (próg 3)
- Odliczenie 50% = 10 044 → 3% × 10 044 = 301 zł
- PIT realny: 14 699 zł
- Łącznie: 14 699 + 20 088 = 34 787 zł
Przykład 4 — najem prywatny, przychód 60 000 zł/rok
- PIT: 8,5% × 60 000 = 5 100 zł
- Zdrowotna z najmu prywatnego: 0 zł (najem prywatny wyłączony ze zdrowotnej)
- Łącznie: 5 100 zł
Kiedy ryczałt się opłaca
- Wysoka marża, niskie koszty (usługi profesjonalne, IT, konsulting),
- Stabilny przychód < 300 tys. (unikasz najwyższego progu),
- Prosta księgowość (brak KPiR, tylko ewidencja przychodów).
Kiedy nie warto
- Wysokie koszty (materiały, wynagrodzenia) — nie odliczasz ich!,
- Straty prawdopodobne w pierwszych miesiącach,
- Chcesz korzystać z ulg PIT (skala/liniowy).
Podstawa prawna
- Art. 12 ustawy z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym (Dz.U. 2024 poz. 776) — stawki PIT,
- Art. 11 tej ustawy — odliczenie 50% zdrowotnej od przychodu,
- Art. 81 ust. 2j–2m ustawy zdrowotnej — progi ryczałtowców,
- Rozporządzenie MZ w sprawie ryczałtowej wysokości składki zdrowotnej (aktualizowane wraz z komunikatem GUS).
Utrata prawa do ryczałtu
Jeżeli w trakcie roku:
- podejmiesz działalność wykluczoną (art. 8),
- przekroczysz limit 2 mln EUR przychodu (art. 6 ust. 4),
Tracisz prawo od 1 stycznia następnego roku (nie natychmiast). Wcześniejsza rezygnacja: do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu.
Zmiana progu — jak śledzić
Sumujesz przychody narastająco od 1 stycznia. W miesiącu przekroczenia progu zmieniasz stawkę składki od następnego miesiąca (art. 81 ust. 2m ustawy zdrowotnej).
Praktyka: prowadź arkusz z narastającą sumą, zaznaczaj miesiąc przekroczenia. Doradca podatkowy przelicza wyrównanie w DRA-R.
FAQ
1. Skąd wynikają dokładne kwoty 558/930/1 674 zł? Z komunikatu GUS z sierpnia 2025 o przeciętnym wynagrodzeniu w II kw. 2025. Wartości powyżej to szacunki na podstawie prognozy 8 700 zł.
2. Muszę płacić minimum 324,41 zł? Nie — ryczałtowca dotyczą progi, nie minimum ze skali/liniowego.
3. Rok początkowy — który próg? Bierzesz próg z pierwszego miesiąca przychodu i sumujesz narastająco. Bez „proporcji za pół roku".
4. Ryczałt z najmu — zdrowotna? NIE, jeżeli najem prywatny (nie działalność gospodarcza). Jeśli najem w JDG — TAK, wg progu.
5. Wspólnicy spółki cywilnej — zdrowotna? Każdy wspólnik osobno, wg swojego przychodu (art. 81 ust. 2n).
6. Karta podatkowa a ryczałt — różnica w zdrowotnej? Karta: 9% × minimalne = 432,54 zł. Ryczałt: progi.
7. Kiedy złożyć oświadczenie o wyborze ryczałtu? Do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu (art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym PIT).
8. Zmiana z ryczałtu na skalę w trakcie 2026? NIE. Tylko od kolejnego roku (do 20 lutego 2027 za 2027).
9. Zdrowotna a strata w ryczałcie? W ryczałcie nie ma pojęcia straty (płacisz od przychodu). Składka wg progu przychodu, nawet jeśli koszty przewyższają.
10. Ryczałt a JDG w innej UE? Ryczałt polski — tylko do przychodu wg PIT polskiego (rezydent PL). Zdrowotna — od całego globalnego przychodu z tytułu JDG.