PCC od pożyczki 2026
Pożyczka pieniężna pomiędzy osobami fizycznymi lub firmami spoza VAT może podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC) ze stawką 0,5%. Zasady na 2026 r. są w większości stabilne, ale warto pamiętać o limitach zwolnień i sankcyjnej stawce 20%.
Stawka i podstawa opodatkowania
- Stawka: 0,5% od kwoty pożyczki.
- Podstawa: kwota lub wartość pożyczki.
- Podatnik: biorący pożyczkę (pożyczkobiorca).
- Termin: 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (zawarcia umowy lub dokonania czynności).
Kiedy PCC nie wystąpi
Pożyczka w obrocie firmowym z VAT
Pożyczka udzielona przez podatnika VAT w ramach działalności (np. instytucja finansowa, pożyczkodawca prowadzący JDG w tym zakresie) podlega VAT — wówczas PCC nie pobiera się (art. 2 pkt 4 ustawy PCC).
Pożyczka od najbliższej rodziny — zwolnienie 0 grupa
Pożyczki od małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma, macochy są w pełni zwolnione z PCC pod warunkami:
- Złożenie PCC-3 w terminie 14 dni od zawarcia umowy.
- Udokumentowanie otrzymania środków na rachunek bankowy, SKOK lub przekazem pocztowym.
Brak któregokolwiek warunku = obowiązek zapłaty PCC + ryzyko sankcji 20%.
Pożyczka od pozostałej rodziny i osób trzecich
Pożyczki od dalszej rodziny (I i II grupa podatkowa) oraz od osób spoza rodziny są zwolnione do limitu 36 120 zł w okresie 5 lat od tej samej osoby (limit obowiązujący w 2026 r., aktualizowany rozporządzeniem MF).
Powyżej limitu — PCC 0,5% od nadwyżki, z koniecznością złożenia PCC-3.
Pożyczki od wspólnika do spółki
Pożyczka od wspólnika do spółki kapitałowej (sp. z o.o., S.A., PSA) — zwolniona z PCC (art. 9 pkt 10 lit. i).
Sankcyjna stawka 20%
Jeśli podatnik powoła się na fakt zawarcia umowy pożyczki dopiero w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania i nie zapłacił wcześniej PCC, stosuje się stawkę 20% zamiast 0,5%. Dotyczy to też pożyczek od najbliższej rodziny, jeśli nie dopełniono warunków zwolnienia.
Jak złożyć PCC-3
- Elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy lub portal podatki.gov.pl.
- Papierowo w urzędzie skarbowym właściwym dla pożyczkobiorcy.
- Załącznik PCC-3/A przy współpożyczkobiorcach.
Po złożeniu deklaracji zapłać podatek na mikrorachunek podatkowy pożyczkobiorcy z symbolem formularza PCC.
Najczęstsze błędy
- Pożyczka gotówkowa od rodzica > 36 120 zł — brak przelewu = utrata zwolnienia.
- Brak PCC-3 w 14 dni, „dopisany" przed kontrolą — sankcja 20%.
- Pożyczka od osoby z grupy 0 udzielona w gotówce — fiskus nie uzna zwolnienia.
- Pomyłka rachunku — wpłata na konto US zamiast mikrorachunku podatnika.
Umowa pożyczki w praktyce
Dla bezpieczeństwa prawnego (nie tylko podatkowego):
- Forma pisemna obowiązkowa powyżej 1 000 zł (art. 720 § 2 KC).
- Wskazane: data, strony, kwota, oprocentowanie (lub jego brak), termin zwrotu, sposób przekazania, zabezpieczenia.
- Pożyczka nieoprocentowana między osobami niespokrewnionymi — fiskus może doszacować przychód z nieodpłatnego świadczenia.
Usługi świadczone przez InInk nie stanowią porady prawnej. Treść ma charakter informacyjny i przygotowana została w oparciu o stan prawny na 2026 rok.