Kluczowe wnioski
- Limit zwolnienia z PCC przy sprzedaży rzeczy ruchomych rośnie z 1000 zł do 3000 zł. Zmiana ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
- Zmiana dotyczy wyłącznie sprzedaży rzeczy ruchomych (art. 9 pkt 6 ustawy o PCC). Nie obejmuje pożyczek, sprzedaży udziałów, umowy spółki ani hipoteki.
- Limit działa na zasadzie „wszystko albo nic”. Jeśli wartość rynkowa rzeczy przekroczy 3000 zł, podatek płaci się od całej wartości, a nie od nadwyżki.
- Dla firmy zmiana ma znaczenie głównie przy zakupie używanego sprzętu, narzędzi lub auta od osoby prywatnej. PCC płaci kupujący, czyli firma.
- Pożyczka od wspólnika dla spółki z o.o. lub prostej spółki akcyjnej jest zwolniona z PCC już dziś, niezależnie od kwoty.
Status: ustawa uchwalona, czeka na podpis Prezydenta. Ustawa z 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Senat przyjął ją bez poprawek 24 września 2026 r. Do czasu wejścia w życie obowiązuje limit 1000 zł. Stan na 13 października 2026 r.
Co dokładnie się zmienia
Art. 9 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwalnia z PCC sprzedaż rzeczy ruchomych, jeśli ich wartość rynkowa nie przekracza określonego limitu. Limit 1000 zł obowiązuje od 2001 r. Według Ministerstwa Finansów od tego czasu ceny wzrosły o około 111 proc., a przeciętne wynagrodzenie o około 297 proc.
| Element | Dziś | Od 1 stycznia 2027 r. |
|---|---|---|
| Limit zwolnienia przy sprzedaży rzeczy ruchomych | 1000 zł | 3000 zł |
| Stawka PCC powyżej limitu | 2 proc. wartości rynkowej | 2 proc. wartości rynkowej |
| Podstawa opodatkowania | wartość rynkowa rzeczy | wartość rynkowa rzeczy |
| Kto płaci | kupujący | kupujący |
Przykład: firma kupuje od osoby prywatnej używaną maszynę o wartości rynkowej 2800 zł. Dziś zapłaci 56 zł PCC i musi złożyć PCC-3. Od 2027 r. zapłaci zero. Przy maszynie za 3200 zł podatek wyniesie 64 zł, liczony od całej wartości.
Czego zmiana nie obejmuje
PCC wygląda na temat księgowy, a w rzeczywistości jest podatkiem od umów. Punktem wyjścia jest zawsze dokument. Dlatego warto wiedzieć, których umów nowy limit nie dotyczy.
| Czynność | Czy nowy limit ma znaczenie | Jak jest dziś |
|---|---|---|
| Umowa pożyczki | nie | 0,5 proc. kwoty, płaci pożyczkobiorca; liczne zwolnienia, opisane niżej |
| Pożyczka wspólnika dla spółki kapitałowej | nie | zwolniona z PCC (art. 9 pkt 10 lit. i) |
| Sprzedaż udziałów | nie | 1 proc. wartości rynkowej, płaci kupujący |
| Sprzedaż wierzytelności i innych praw majątkowych | nie | 1 proc. wartości rynkowej |
| Umowa spółki i jej zmiana | nie | 0,5 proc., w spółkach kapitałowych podwyższenie kapitału co do zasady opodatkowane |
| Ustanowienie hipoteki | nie | stawka zależna od rodzaju hipoteki |
| Sprzedaż rzeczy ruchomych | tak | zwolnienie do 1000 zł, od 2027 r. do 3000 zł |
Mit: „pożyczka od wspólnika bez podatku od 2027”
W sieci pojawia się skrót, że nowelizacja zwalnia pożyczki. To nieprawda. Nowelizacja nie zmienia zasad opodatkowania pożyczek.
Pożyczka od wspólnika dla spółki z o.o., prostej spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej jest zwolniona z PCC od lat, niezależnie od kwoty. Zwolnienie nie dotyczy jednak spółek osobowych. Pożyczka od wspólnika dla spółki jawnej albo komandytowej co do zasady podlega PCC.
Osobną kwestią jest pożyczka nieoprocentowana. Brak odsetek nie zmienia zasad PCC, ale może rodzić skutki w podatku dochodowym jako nieodpłatne świadczenie, zwłaszcza między podmiotami powiązanymi. Więcej o relacjach wspólnik–spółka piszemy we wpisie o ryczałcie za usługi dla własnej spółki, a szczegóły podatku od pożyczek w przewodniku PCC od pożyczki 2026.
Kiedy nowy limit dotyczy Twojej firmy
Sprzedaż między firmami będącymi czynnymi podatnikami VAT zwykle w ogóle nie podlega PCC, bo jest objęta VAT. Limit ma więc znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy sprzedającym jest osoba prywatna albo podmiot spoza VAT:
- zakup używanego laptopa, telefonu lub monitora od osoby prywatnej,
- zakup narzędzi, maszyn lub wyposażenia z ogłoszenia,
- zakup używanego samochodu albo części od osoby prywatnej,
- odkupienie sprzętu od byłego pracownika lub wspólnika.
W każdej z tych sytuacji PCC płaci firma jako kupujący. Jeśli wartość rynkowa przekracza limit, firma musi złożyć deklarację PCC-3 i zapłacić podatek w ciągu 14 dni od zawarcia umowy.
Moment zawarcia umowy decyduje o terminie
Obowiązek podatkowy w PCC powstaje z chwilą dokonania czynności, czyli zawarcia umowy. Nie z chwilą zapłaty ani wydania rzeczy. Większość sporów o PCC zaczyna się właśnie od niedbale wpisanej daty.
Konsekwencje dla przełomu roku:
- umowa zawarta 31 grudnia 2026 r. podlega jeszcze limitowi 1000 zł,
- umowa zawarta 2 stycznia 2027 r. skorzysta już z limitu 3000 zł, o ile ustawa wejdzie w życie zgodnie z planem,
- jeśli planujesz zakup rzeczy o wartości między 1000 a 3000 zł, przesunięcie podpisu na styczeń może oznaczać brak podatku i brak deklaracji.
Co zapisać w umowie kupna-sprzedaży
- Precyzyjna data zawarcia. Jeśli strony podpisują umowę w różnych dniach, wpisz jednoznacznie, kiedy umowa zostaje zawarta. Przy podpisie elektronicznym liczy się złożenie ostatniego podpisu. Więcej w przewodniku o formie pisemnej, dokumentowej i elektronicznej.
- Cena odpowiadająca wartości rynkowej. Podstawą PCC jest wartość rynkowa, a nie cena z umowy. Urząd może wezwać do jej określenia, jeśli uzna, że cena jest zaniżona. Zaniżenie ceny pod limit to prosty sposób na kłopoty.
- Opis rzeczy i jej stanu. Marka, model, rok produkcji, numer seryjny, usterki. To dowód, że cena odpowiada wartości.
- Jedna umowa na jedną transakcję. Sztuczne dzielenie zakupu kompletu na kilka umów poniżej limitu może zostać zakwestionowane.
- Kto podpisuje po stronie firmy. Sprawdź reprezentację, zanim podpiszesz. Piszemy o tym we wpisie kto może podpisać umowę w imieniu firmy.
Umowę sprzedaży samochodu przygotujesz w generatorze umowy kupna-sprzedaży samochodu, a pozostałe wzory znajdziesz w bibliotece wzorów dokumentów.
FAQ
Od kiedy limit zwolnienia z PCC wyniesie 3000 zł?
Zmiana ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Ustawę uchwalił Sejm 18 września 2026 r., a Senat przyjął ją bez poprawek 24 września 2026 r. Do wejścia w życie obowiązuje limit 1000 zł.
Czy nowy limit 3000 zł dotyczy pożyczek?
Nie. Zmiana dotyczy wyłącznie sprzedaży rzeczy ruchomych. Zasady opodatkowania pożyczek się nie zmieniają.
Czy pożyczka od wspólnika dla spółki z o.o. podlega PCC?
Nie. Pożyczki udzielane przez wspólnika spółce kapitałowej są zwolnione z PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. i ustawy o PCC, niezależnie od kwoty.
Czy sprzedaż udziałów skorzysta z nowego limitu?
Nie. Udziały to prawa majątkowe, a nie rzeczy ruchome. Ich sprzedaż podlega PCC w wysokości 1 proc. wartości rynkowej.
Co jeśli wartość rzeczy przekroczy 3000 zł?
PCC w wysokości 2 proc. płaci się od całej wartości rynkowej rzeczy, a nie tylko od nadwyżki ponad limit.
Kto płaci PCC przy zakupie rzeczy od osoby prywatnej?
Kupujący. Jeśli firma kupuje sprzęt od osoby prywatnej, to firma składa PCC-3 i płaci podatek w ciągu 14 dni od zawarcia umowy.
Źródła
- Ministerstwo Finansów: Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy (15 września 2026 r.)
- Akademia LTCA: projekt nowelizacji ustawy o PCC
- Bankier.pl: nowy limit podatku PCC
- Ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Wszystkie terminy i stawki na 2027 rok w jednym miejscu: Firma i podatki 2027.