Kluczowe wnioski
- Od 1 października 2026 r. przedsiębiorcy nie raportują krajowych schematów podatkowych. Raportowanie schematów transgranicznych zostaje, bo wynika z prawa UE (dyrektywa DAC6).
- Znika obowiązek prowadzenia wewnętrznej procedury MDR. Uchylono przepisy, które ją nakazywały.
- Termin przejściowy: 30 października 2026 r. Krajowy schemat, który powstał lub zaczął być wdrażany przed 1 października, zgłasza się jeszcze na starych zasadach, jeśli termin zgłoszenia upływa najpóźniej 30 października.
- Urząd sam poprawi deklarację w czynnościach sprawdzających, gdy zmiana nie przekracza 10 000 zł (wcześniej 5000 zł). Na sprzeciw masz 14 dni od doręczenia.
- Osoba trzecia może zapłacić za Ciebie podatek do 5000 zł (wcześniej 1000 zł).
- Nadpłata wynikająca z korekty nie wymaga osobnego wniosku. Przy nadpłacie powyżej 10 000 zł do korekty trzeba dołączyć pisemne uzasadnienie.
Status: obowiązuje. Ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 846. Większość przepisów weszła w życie 1 października 2026 r. Stan na 13 października 2026 r.
Najważniejsza zmiana: krajowy MDR odchodzi
MDR (Mandatory Disclosure Rules) to obowiązek zgłaszania Szefowi KAS schematów podatkowych, czyli uzgodnień, które mogą dawać korzyść podatkową. Od 1 października 2026 r. obowiązek dotyczy już tylko schematów transgranicznych. Schematy czysto krajowe, bez elementu zagranicznego, nie są raportowane.
To jedna z większych deregulacji podatkowych ostatnich lat, a przeszła prawie bez echa, bo w tym samym tygodniu wszyscy pisali o e-Doręczeniach.
Dlaczego MDR był tak uciążliwy
- Nieostre przesłanki. Definicje schematu, korzyści podatkowej i cech rozpoznawczych dawały duże pole do interpretacji.
- Raportowanie na wszelki wypadek. Wątpliwości rozstrzygano zwykle na rzecz zgłoszenia, bo kara groziła za brak zgłoszenia, a nie za nadmiar.
- Procedury i szkolenia. Większe firmy doradcze i przedsiębiorcy musieli prowadzić wewnętrzną procedurę MDR, nawet jeśli schematy zdarzały się rzadko.
Co zostaje
| Element | Od 1 października 2026 r. |
|---|---|
| Schematy krajowe | nie raportuje się |
| Schematy transgraniczne (DAC6) | raportuje się nadal |
| Wewnętrzna procedura MDR | obowiązek zniesiony |
| Odpowiedzialność za spóźnione zgłoszenia transgraniczne | bez zmian, na gruncie Kodeksu karnego skarbowego |
| Formularze informacyjne korzystającego | składane rzadziej |
Schemat transgraniczny to w uproszczeniu uzgodnienie dotyczące więcej niż jednego państwa. Typowe przykłady w małej i średniej firmie to struktury holdingowe z udziałem spółki zagranicznej, płatności do podmiotów powiązanych za granicą albo przeniesienie aktywów między państwami.
Termin przejściowy: 30 października 2026
To najważniejsza praktyczna informacja we wpisie i łatwo ją przeoczyć. Zgodnie z przepisem przejściowym nowelizacji (art. 24) dotychczasowe przepisy stosuje się do obowiązków, których termin wykonania upływa najpóźniej 30 października 2026 r.
Co to oznacza w praktyce:
- jeśli krajowy schemat został udostępniony, przygotowany do wdrożenia albo wdrożony przed 1 października 2026 r., trzeba go jeszcze zgłosić na starych zasadach,
- dotyczy to promotora, korzystającego i wspomagającego,
- 30-dniowy termin na zgłoszenie oznacza, że ostatnim dniem jest 30 października 2026 r.
Dopiero po tej dacie temat krajowego MDR można uznać za zamknięty. Analiza działań z września może być więc potrzebna jeszcze w październiku.
Pozostałe zmiany w tabeli
| Zmiana | Było | Jest od 1 października 2026 r. |
|---|---|---|
| Korekta deklaracji przez urząd w czynnościach sprawdzających (art. 274) | do 5000 zł | do 10 000 zł, sprzeciw w 14 dni od doręczenia |
| Zapłata podatku przez osobę trzecią (art. 62b) | do 1000 zł | do 5000 zł |
| Umorzenie podatku | co do zasady dopiero zaległości | możliwe także przed upływem terminu płatności |
| Nadpłata wynikająca z korekty | osobny wniosek o stwierdzenie nadpłaty | sama korekta wystarcza |
| Korekta z nadpłatą powyżej 10 000 zł (art. 81 § 2b) | brak wymogu uzasadnienia | obowiązkowe pisemne uzasadnienie |
| Oprocentowanie nadpłat (art. 78) | zasady budzące spory | doprecyzowane i rozszerzone przypadki oprocentowania |
| Przesłuchania stron i świadków | co do zasady stacjonarnie | możliwe zdalnie, elektronicznie |
Co to zmienia w praktyce
- Mniej korespondencji przy drobiazgach. Przy limicie 10 000 zł urząd sam poprawi część oczywistych pomyłek rachunkowych i przyśle gotową korektę, zamiast wzywać do jej złożenia.
- 14 dni na sprzeciw trzeba pilnować. Jeśli korekta urzędu jest błędna, a sprzeciwu nie złożysz w terminie, poprawiona deklaracja wiąże.
- Płatność przez osobę trzecią staje się realnym narzędziem. Przy limicie 1000 zł była praktycznie martwa. Przy 5000 zł wspólnik albo członek rodziny może pomóc w przejściowym kłopocie z płynnością, np. przy zaległym PIT.
- Wcześniejszy wniosek o umorzenie. Firma w kłopotach może reagować, zanim powstanie zaległość i zaczną rosnąć odsetki. Ile kosztuje każdy tydzień zwłoki, sprawdzisz w kalkulatorze odsetek.
- Prostsze odzyskanie nadpłaty. Wystarczy korekta. Przy kwotach powyżej 10 000 zł przygotuj od razu uzasadnienie, bo bez niego korekta będzie miała braki.
Połączenie z e-Doręczeniami
Wszystkie te ułatwienia zakładają, że podatnik zauważy pismo z urzędu. Od 1 października 2026 r. firmy z CEIDG mają obowiązek posiadania adresu do e-Doręczeń. Pismo, którego nie odbierzesz, co do zasady uznaje się za doręczone po upływie 14 dni od wysłania. Od tego momentu biegną terminy.
Najlepszy przykład to korekta deklaracji przez urząd. Masz 14 dni na sprzeciw od doręczenia, a doręczenie może nastąpić bez Twojej wiedzy. Kto nie zagląda do skrzynki, może przegapić oba terminy jednocześnie. Więcej o tym, co sprawdzić w skrzynce, piszemy we wpisie o e-Doręczeniach dla firm z CEIDG i w przewodniku po pismach z urzędu skarbowego.
Co zrobić teraz
- Sprawdź, czy przed 1 października powstały krajowe schematy, których termin zgłoszenia upływa do 30 października 2026 r. Jeśli tak, zgłoś je na starych zasadach.
- Zdecyduj, co zrobić z wewnętrzną procedurą MDR. Obowiązek zniknął, ale część firm zachowa jej uproszczoną wersję dla schematów transgranicznych.
- Przy transakcjach z zagranicą potwierdź, że obowiązki z DAC6 nadal Cię dotyczą.
- Ustaw codzienny monitoring skrzynki e-Doręczeń i przypisz osobę odpowiedzialną za terminy.
- Przy problemach z płynnością rozważ wniosek o umorzenie przed terminem płatności albo zapłatę przez osobę trzecią.
- Przy korekcie z nadpłatą powyżej 10 000 zł przygotuj pisemne uzasadnienie przyczyn korekty.
FAQ
Czy trzeba jeszcze raportować krajowe schematy podatkowe?
Nie. Od 1 października 2026 r. zniesiono obowiązek raportowania krajowych schematów podatkowych. Wyjątek to schematy, których termin zgłoszenia upływa najpóźniej 30 października 2026 r., bo do nich stosuje się dotychczasowe przepisy. Schematy transgraniczne raportuje się nadal.
Czy trzeba prowadzić wewnętrzną procedurę MDR?
Nie. Nowelizacja uchyliła przepisy nakładające obowiązek prowadzenia wewnętrznej procedury MDR.
Do jakiej kwoty urząd sam poprawi deklarację?
Do 10 000 zł zmiany zobowiązania, nadpłaty lub straty. Wcześniej limit wynosił 5000 zł. Podatnik może wnieść sprzeciw w ciągu 14 dni od doręczenia informacji o korekcie.
Do jakiej kwoty ktoś inny może zapłacić podatek za firmę?
Do 5000 zł. Wcześniej limit wynosił 1000 zł.
Czy przy korekcie z nadpłatą trzeba składać wniosek o stwierdzenie nadpłaty?
Nie, jeśli nadpłata wynika bezpośrednio z korekty. Przy nadpłacie powyżej 10 000 zł do korekty dołącza się pisemne uzasadnienie.
Jaka jest podstawa prawna zmian?
Ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, opublikowana w Dzienniku Ustaw z 2026 r. pod pozycją 846.
Źródła
- Ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 846
- Akademia LTCA: ograniczenie obowiązków MDR i przepisy przejściowe
- Crowe: koniec raportowania krajowych schematów podatkowych
- Grant Thornton: Ordynacja podatkowa 2026, przewodnik po zmianach
Wszystkie terminy i stawki na 2027 rok w jednym miejscu: Firma i podatki 2027. Zmiany w VAT od stycznia opisujemy we wpisie o deregulacji VAT 2027.