Podatek od spadku 2026: kiedy nie trzeba płacić, limity i co z partnerami po wecie

15 października 2026 · Stan prawny zweryfikowany 15 października 2026 · Redakcja InInk

Najbliższa rodzina nie płaci podatku od spadku, jeśli zgłosi go na SD-Z2 w 6 miesięcy. Od 7 stycznia 2026 r. spóźnienie bez winy da się naprawić. Partnerzy bez ślubu nadal są w III grupie — ustawa o osobie najbliższej została zawetowana, a Sejm weta nie odrzucił.

Kluczowe wnioski

Małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha nie płacą podatku od spadku, jeśli zgłoszą go urzędowi skarbowemu na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy.
Termin 6 miesięcy liczy się od uprawomocnienia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza — nie od dnia śmierci.
Od 7 stycznia 2026 r. spóźnione zgłoszenie da się uratować: jeśli termin minął bez Twojej winy, masz 7 dni od ustania przeszkody na wniosek o przywrócenie terminu razem z SD-Z2.
Kwoty wolne w 2026 r.: 36 120 zł (I grupa), 27 090 zł (II grupa), 5 733 zł (III grupa).
Partner bez ślubu nadal jest w III grupie i płaci do 20% podatku. Ustawa o statusie osoby najbliższej, która od 2027 r. dawała partnerom zwolnienie, została zawetowana, a 17 września 2026 r. Sejm nie odrzucił weta.

Stan prawny na 15 października 2026 r. Zapowiadane „nowe całkowite zwolnienie od 2027 r.” dla par z umową o wspólnym pożyciu nie wejdzie w życie w tej wersji. Ustawa nie zmieniła przepisów podatkowych.

Kto nie płaci podatku od spadku

Ustawa o podatku od spadków i darowizn tworzy tzw. grupę zerową (art. 4a). Należą do niej:

Grupa zerowa — pełne zwolnienie po zgłoszeniu	Nie należą do grupy zerowej
małżonek	teściowie, zięć, synowa (I grupa)
zstępni: dzieci, wnuki, prawnuki	rodzeństwo rodziców, dzieci rodzeństwa (II grupa)
wstępni: rodzice, dziadkowie	partner bez ślubu, przyjaciel, dalsza rodzina (III grupa)
rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha

Dla grupy zerowej wartość spadku nie ma znaczenia. Mieszkanie za 900 000 zł po rodzicach jest wolne od podatku tak samo jak 20 000 zł na koncie — pod warunkiem zgłoszenia.

Zgłoszenie jest potrzebne tylko powyżej kwoty wolnej. Jeśli cały spadek od jednej osoby (z darowiznami od niej z ostatnich 5 lat) nie przekracza 36 120 zł, SD-Z2 nie musisz składać.

Kiedy złożyć SD-Z2 przy spadku

Sposób potwierdzenia spadku	Od kiedy liczysz 6 miesięcy
postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku	od dnia uprawomocnienia się postanowienia
akt poświadczenia dziedziczenia (notariusz)	od dnia zarejestrowania aktu
europejskie poświadczenie spadkowe	od dnia wydania poświadczenia

Od 7 stycznia 2026 r. obowiązek podatkowy przy spadku powstaje dopiero z jednym z tych zdarzeń. Sam dzień śmierci spadkodawcy niczego jeszcze nie uruchamia — dopóki nie masz postanowienia albo aktu, termin nie biegnie.

Najczęstszy błąd: spadkobiercy czekają z działem spadku albo sprzedażą mieszkania i dopiero wtedy myślą o urzędzie. Dział spadku nie przesuwa terminu. Liczy się data prawomocnego postanowienia albo rejestracji aktu.

Spóźniłeś się ze zgłoszeniem? Od 2026 r. jest wyjście

Do końca 2025 r. przekroczenie 6 miesięcy co do zasady oznaczało utratę zwolnienia, nawet gdy spóźnienie wynikało z choroby. Nowelizacja ustawy (Dz.U. 2025 poz. 1854), obowiązująca od 7 stycznia 2026 r., dodała art. 4c:

Składasz wniosek o przywrócenie terminu i uprawdopodobniasz, że spóźnienie nastąpiło bez Twojej winy (np. ciężka choroba, pobyt w szpitalu, zdarzenie losowe).
Robisz to w ciągu 7 dni od ustania przyczyny spóźnienia.
Razem z wnioskiem składasz SD-Z2.

Jeśli urząd odmówi, a sąd administracyjny przyzna Ci rację, urząd uchyla decyzję podatkową i umarza postępowanie. Przepis obejmuje nabycia od 7 stycznia 2026 r. oraz wcześniejsze, jeśli 6 miesięcy nie upłynęło przed tą datą. Nie pomoże w sprawach, w których termin minął wcześniej.

„Zapomniałem” albo „nie wiedziałem o obowiązku” nie jest okolicznością bez winy. Wniosek musi opisywać konkretną przeszkodę i mieć dowody, np. dokumentację medyczną.

Ile podatku zapłaci reszta rodziny i partner

Kwota wolna dotyczy wszystkiego, co otrzymasz od jednej osoby w roku nabycia i 5 latach wcześniej. Nadwyżkę opodatkowuje się według skali:

Nadwyżka ponad kwotę wolną	I grupa	II grupa	III grupa
do 11 833 zł	3%	7%	12%
11 833–23 665 zł	355 zł + 5% nadwyżki	828,40 zł + 9% nadwyżki	1 420 zł + 16% nadwyżki
powyżej 23 665 zł	946,60 zł + 7% nadwyżki	1 893,30 zł + 12% nadwyżki	3 313,20 zł + 20% nadwyżki

Przykład: mieszkanie warte 400 000 zł w spadku.

Kto dziedziczy	Podstawa	Podatek
syn (grupa zerowa, SD-Z2 w terminie)	—	0 zł
synowa z testamentu teścia (I grupa, bez ulgi mieszkaniowej)	363 880 zł	ok. 24 762 zł
partnerka bez ślubu z testamentu (III grupa)	394 267 zł	ok. 77 434 zł

Różnica między synem a partnerką to ponad 77 tys. zł, mimo że oboje mogą mieszkać w tym samym lokalu. Dlatego tak głośno było o zwolnieniu dla par z umową o wspólnym pożyciu.

Co się stało ze zwolnieniem dla partnerów od 2027 r.

Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (druki sejmowe nr 2110 i 2111) zakładała, że strony umowy zawartej u notariusza wejdą do I grupy podatkowej i do grupy zerowej. Partner dziedziczący mieszkanie płaciłby 0 zł po zgłoszeniu SD-Z2, tak jak małżonek.

Przebieg:

Data	Etap
25 czerwca 2026 r.	Senat przyjął ustawy bez poprawek
17 lipca 2026 r.	Prezydent zawetował ustawę o statusie osoby najbliższej
17 września 2026 r.	Sejm nie odrzucił weta: 232 głosy za, potrzebne 260 (3/5)

Skutek: od 1 stycznia 2027 r. nic się nie zmienia. Partner bez ślubu nie dziedziczy z ustawy — tylko z testamentu — i płaci podatek jak osoba obca (III grupa, kwota wolna 5 733 zł).

Co można zrobić dziś: testament to jedyny sposób, żeby partner w ogóle dziedziczył. Nie zmienia on jednak grupy podatkowej. Każda „sprytna” konstrukcja (np. fikcyjna sprzedaż) to ryzyko podatkowe i cywilne — przed decyzją porozmawiaj z notariuszem lub doradcą podatkowym.

SD-Z2 czy SD-3

Sytuacja	Formularz	Termin
grupa zerowa, wartość powyżej 36 120 zł, chcesz zwolnienia	SD-Z2	6 miesięcy
pozostali, wartość powyżej kwoty wolnej	SD-3 (zeznanie podatkowe)	1 miesiąc od powstania obowiązku podatkowego
wartość nie przekracza kwoty wolnej	nic nie składasz	—

Podatek ustala urząd w decyzji. Płacisz go w 14 dni od jej doręczenia. Formularze złożysz w e-Urzędzie Skarbowym albo papierowo we właściwym urzędzie skarbowym — przy nieruchomości zwykle według jej położenia, w pozostałych przypadkach według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Checklista dla spadkobiercy

Ustal, czy jesteś w grupie zerowej. Teściowie, zięć i synowa nie są.
Uzyskaj postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia.
Zapisz datę uprawomocnienia lub rejestracji. Od niej masz 6 miesięcy na SD-Z2 albo miesiąc na SD-3.
Wycen udział rynkowo (mieszkanie, auto, środki na rachunkach, udziały w spółce).
Dolicz darowizny od tej samej osoby z ostatnich 5 lat.
Złóż SD-Z2 lub SD-3 i zachowaj potwierdzenie (UPO z e-Urzędu).
Jeśli termin minął z powodu choroby lub innej niezależnej od Ciebie przyczyny — wniosek o przywrócenie terminu w 7 dni od ustania przeszkody, razem z SD-Z2.

Jeśli w spadku jest firma, wspólnik spółki albo umowy z kontrahentami do przejęcia, zrób też przegląd umów i pełnomocnictw. Wzory aneksów i cesji przygotujesz w kreatorze umów InInk.

FAQ

Czy dziecko płaci podatek od spadku po rodzicach?

Nie, jeśli zgłosi spadek na SD-Z2 w 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu lub rejestracji aktu poświadczenia dziedziczenia. Przy wartości do 36 120 zł zgłoszenie nie jest potrzebne.

Czy wnuk dziedziczący po dziadkach płaci podatek?

Nie. Wnuki są zstępnymi, więc należą do grupy zerowej. Warunki są takie same jak u dzieci.

Czy zięć i synowa są zwolnieni z podatku od spadku?

Nie. Należą do I grupy, ale nie do grupy zerowej. Mają kwotę wolną 36 120 zł od jednej osoby w 5 lat, a nadwyżkę opodatkowuje się stawkami 3–7%.

Co jeśli nie zdążę ze zgłoszeniem SD-Z2?

Od 7 stycznia 2026 r. możesz wnioskować o przywrócenie terminu, jeśli spóźnienie nie było z Twojej winy. Wniosek składasz w 7 dni od ustania przeszkody razem z SD-Z2. Bez tego płacisz podatek jak I grupa.

Czy partnerzy bez ślubu będą zwolnieni z podatku od spadku od 2027 r.?

Nie. Ustawa o statusie osoby najbliższej została zawetowana 17 lipca 2026 r., a 17 września 2026 r. Sejm nie odrzucił weta. Partner nadal jest w III grupie.

Od kiedy liczy się termin na zgłoszenie spadku?

Od uprawomocnienia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego. Nie od dnia śmierci.