Skala problemu w 2025
Według KRD i Coface w 2025 r.:
- średni okres opóźnienia płatności B2B w Polsce: 64 dni,
- 8 na 10 polskich MŚP doświadcza opóźnień,
- straty MŚP: 15-20 mld zł rocznie,
- co 4. bankructwo to efekt domina po niezapłaconej fakturze.
Polski ustawodawca stworzył jeden z najbardziej restrykcyjnych systemów ochrony wierzyciela w UE — ustawa z 8 marca 2013 r. (Dz.U. 2013 poz. 403 z późn. zm.).
Maksymalne terminy zapłaty 2025
| Relacja | Termin max | Wydłużenie? |
|---|---|---|
| Duży → MŚP | 60 dni | Brak (klauzula nieważna) |
| MŚP → MŚP | 60 dni (domyślnie 30) | Tak, w umowie |
| Podmiot publiczny → przedsiębiorca | 30 dni | Brak |
| Podmiot leczniczy → kontrahent | 60 dni | Brak |
Asymetria duży–mały: od 1.01.2020 r. duży nie może żądać terminu >60 dni od MŚP — taka klauzula jest nieważna.
Prawa wierzyciela 2025
- Odsetki za opóźnienie 16,75% — automatycznie, bez wezwania.
- Rekompensata 40/70/100 EUR — stała, niezależnie od szkody (art. 10).
- Zwrot kosztów odzyskiwania ponad rekompensatę (kancelaria, wywiadownia).
- Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przy zaległości >120 dni (art. 5).
- Wpis do KRD/BIG po 14-dniowym zawiadomieniu.
- Zawiadomienie UOKiK (firmy >50 mln EUR przychodu).
- Ulga na złe długi w VAT po 90 dniach (art. 89a ust. o VAT).
- Ulga na złe długi w CIT/PIT po 90 dniach (art. 18f CIT, 26i PIT).
Sankcje UOKiK
| Wartość opóźnionych świadczeń (rocznie) | Kara |
|---|---|
| Do 5 mln zł | Do 5% obrotu, max 50 mln EUR |
| 5-25 mln zł | Progresywnie |
| Powyżej 25 mln zł | Pełna kara administracyjna |
MŚP zwolnione z raportowania.
Procedura egzekwowania B2B — best practice
1. Zapobieganie
- weryfikacja w KRS, CEIDG, białej liście VAT,
- limit kredytu kupieckiego,
- klauzule: zastrzeżenie własności, weksel in blanco, kara umowna.
2. Monitoring (T+0 → T+14)
- przypomnienia 3 dni przed terminem i w dniu terminu,
- soft-call po 7 dniach.
3. Wezwanie formalne (T+15 → T+30)
- generator wezwania,
- list polecony ZPO, termin 7 dni.
4. Sankcje pozasądowe (T+30 → T+45)
- zawiadomienie KRD (14-dniowe wyprzedzenie),
- propozycja porozumienia ratalnego z weksla.
5. Sąd (T+45+)
- EPU (e-sąd Lublin) — opłata 1,25%, średnio 14 dni do nakazu,
- postępowanie nakazowe (faktura zaakceptowana lub weksel),
- zwykły pozew.
6. Komornik (T+90+)
- zajęcie rachunków, wynagrodzenia, ruchomości,
- wpis do Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ).
Ulga na złe długi
VAT (art. 89a)
- prawo do korekty po 90 dniach od terminu zapłaty,
- formularz: JPK_V7M za okres korekty.
CIT/PIT (art. 18f / 26i)
- pomniejszenie podstawy opodatkowania o niezapłacone wierzytelności B2B po 90 dniach,
- wykazanie w CIT-8 / PIT-36.
Po otrzymaniu zapłaty zwiększasz podstawę z powrotem — ulga ma charakter przejściowy.
Najczęstsze błędy wierzycieli
| Błąd | Skutek |
|---|---|
| Niewykorzystana rekompensata 40 EUR | Strata stałej kwoty |
| Brak wpisu do KRD | Niska skuteczność |
| Pominięcie ulgi na złe długi | Strata VAT i CIT |
| Termin >60 dni dla MŚP | Klauzula nieważna |
| Brak weryfikacji kontrahenta | Brak szans na egzekucję |
Powiązane
- Generator wezwania do zapłaty
- Kalkulator odsetek 2025
- Walidator NIP / KRS / Biała lista VAT
- Wezwanie do zapłaty 2025
- Odsetki 2025 — pełna tabela
- KRS — sprawdzenie firmy
FAQ
Od kiedy biegnie 60-dniowy termin? Od dnia doręczenia faktury, jeśli umowa nie stanowi inaczej.
Czy rekompensata 40 EUR podlega VAT? Nie — to świadczenie odszkodowawcze poza VAT, dokumentowane notą obciążeniową.
Termin przedawnienia roszczeń B2B? 3 lata (art. 118 KC), liczone od dnia wymagalności.
Czy mogę wpisać dłużnika do KRD bez wezwania? Nie — wymagane zawiadomienie listem poleconym z 14-dniowym wyprzedzeniem (art. 14 ust. o BIG).
Czy ulga na złe długi w VAT dotyczy B2C? Tak — od 2021 r. art. 89a stosuje się również do dłużników niebędących VAT-owcami.
Kto może zgłosić sprawę do UOKiK? Każdy uczestnik rynku, w tym anonimowo.
Czy faktoring rozwiązuje zatory? Częściowo — zamienia długie należności na gotówkę, kosztuje 1-3% wartości faktury.
Stan prawny: 2025. Materiał ma charakter informacyjny. Usługi świadczone przez InInk nie stanowią porady prawnej.