TL;DR
- Ryczałt to uproszczona forma opodatkowania JDG — podatek od przychodu, bez odliczania kosztów.
- Stawki 2026: od 2% do 17% w zależności od rodzaju działalności.
- Limit: 2 000 000 EUR przychodów w poprzednim roku (ok. 8,5 mln zł).
- Składka zdrowotna 2026: progi 419 zł / 698 zł / 1 256 zł miesięcznie (zależnie od przychodu).
- Wybór: do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie lub przy zakładaniu JDG.
Pełna tabela stawek 2026
| Stawka | Przykładowe rodzaje działalności |
|---|---|
| 2% | Sprzedaż przetworów z własnych płodów rolnych |
| 3% | Gastronomia (bez alkoholu pow. 1,5%), handel detaliczny art. spożywczymi, sprzedaż własnych zwierząt poniżej 6 mies. |
| 5,5% | Działalność wytwórcza, roboty budowlane, transport ładunków >2t |
| 8,5% | Najem prywatny do 100 tys. zł, gastronomia z alkoholem, prowizja komisanta, edukacja, kultura, rozrywka, opieka |
| 8,5% / 12,5% | Najem prywatny — 8,5% do 100 tys. zł, 12,5% powyżej |
| 10% | Sprzedaż nabytych praw majątkowych do nieruchomości |
| 12% | Programiści (PKWiU 62.01.1, 62.02), niektóre IT-related |
| 12,5% | Najem prywatny — przychód roczny powyżej 100 000 zł |
| 14% | Usługi medyczne, architektoniczne, inżynierskie, badania techniczne |
| 15% | Pośrednictwo finansowe, prawnicze, doradcze, reklamowe, IT (część) |
| 17% | Wolne zawody (lekarze, dentyści, weterynarze, tłumacze, nauczyciele udzielający korepetycji indywidualnie) |
Składka zdrowotna 2026 (ryczałt)
| Przychód roczny | Podstawa miesięczna | Składka 9% |
|---|---|---|
| do 60 000 zł | 60% przeciętnego wynagr. | ~419 zł |
| 60 001 – 300 000 zł | 100% przeciętnego wynagr. | ~698 zł |
| powyżej 300 000 zł | 180% przeciętnego wynagr. | ~1 256 zł |
Składkę zdrowotną odliczasz 50% od przychodu przy obliczaniu ryczałtu (limit roczny).
Kiedy ryczałt się opłaca?
Opłaca się gdy:
- niskie koszty działalności (usługi, programowanie, doradztwo, najem),
- wysoki przychód i niska stawka (np. programista 12%),
- chcesz uniknąć skomplikowanej księgowości KPiR.
Nie opłaca się gdy:
- wysokie koszty (handel, produkcja z dużymi zakupami) — lepsza skala/liniowy,
- chcesz rozliczać wspólnie z małżonkiem (ryczałt nie pozwala),
- korzystasz z ulg PIT (większość jest niedostępna na ryczałcie).
Kto NIE może wybrać ryczałtu?
- Apteki, kantory, lombardy.
- Wytwórcy wyrobów akcyzowych (poza energią z OZE).
- Świadczący usługi byłemu pracodawcy w tym samym zakresie (przez 2 lata od ustania UoP).
- Spółka cywilna z osobami prawnymi.
Limit przychodów
2 000 000 EUR wg kursu NBP z 1 października roku poprzedniego = ok. 8 569 200 zł w 2026 r. Przekroczenie = utrata ryczałtu od kolejnego roku.
Jak wybrać ryczałt?
- Nowa JDG: oświadczenie we wniosku CEIDG-1.
- Zmiana formy: do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód (najpóźniej do 20 stycznia dla pełnego roku).
Termin płatności ryczałtu
- Miesięcznie — do 20. dnia kolejnego miesiąca.
- Kwartalnie (jeśli przychody w roku poprzednim < 200 tys. EUR) — do 20. dnia miesiąca po kwartale.
Zeznanie roczne PIT-28 do 30 kwietnia 2027 za rok 2026.
FAQ
Czy mogę odliczać koszty na ryczałcie?
Nie. Płacisz podatek od przychodu. Możesz odliczyć tylko składki ZUS społeczne i 50% składki zdrowotnej.
Czy programista zawsze ma 12%?
Tak, dla PKWiU 62.01.1 i 62.02 (programowanie, doradztwo IT). Niektóre usługi IT (np. zarządzanie) — 15%.
Czy mogę zmienić ryczałt na liniowy w trakcie roku?
Nie. Zmiana formy opodatkowania możliwa tylko od nowego roku (oświadczenie do 20 lutego).
Czy mogę być na ryczałcie i mieć ulgę IP Box?
Nie. IP Box wymaga skali/liniowego.