Faktura bez VAT — kto ją wystawia
Fakturę bez stawki i kwoty podatku wystawia przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia podmiotowego (roczna sprzedaż do 200 000 zł, art. 113 ust. 1 ustawy o VAT) albo ze zwolnienia przedmiotowego ze względu na rodzaj usług (art. 43 ust. 1 — m.in. opieka medyczna, usługi edukacyjne, część usług finansowych i ubezpieczeniowych). W obu przypadkach dokument pozostaje pełnoprawną fakturą — zmienia się tylko sposób pokazania podatku.
Co musi zawierać faktura bez VAT
- datę wystawienia i kolejny numer w jednej ciągłej serii,
- nazwy i adresy sprzedawcy oraz nabywcy,
- NIP sprzedawcy, a NIP nabywcy gdy sprzedaż jest dla firmy,
- datę sprzedaży, jeśli różni się od daty wystawienia,
- nazwę usługi lub towaru, ilość, jednostkę i cenę,
- kwotę należności ogółem — bez pozycji „stawka VAT" i „kwota VAT",
- adnotację o podstawie zwolnienia,
- sposób i termin zapłaty oraz numer rachunku.
Podstawa zwolnienia — którą wybrać
| Sytuacja | Podstawa na fakturze |
|---|---|
| Firma działa cały rok, sprzedaż poniżej 200 000 zł | art. 113 ust. 1 ustawy o VAT |
| Działalność rozpoczęta w trakcie roku, limit liczony proporcjonalnie | art. 113 ust. 9 ustawy o VAT |
| Usługi zwolnione ze względu na rodzaj (medyczne, edukacyjne, finansowe) | art. 43 ust. 1 ustawy o VAT z właściwym punktem |
Limit 200 000 zł w praktyce
Do limitu wchodzi wartość sprzedaży bez podatku z danego roku. Nie liczą się do niego m.in. sprzedaż środków trwałych oraz transakcje zwolnione przedmiotowo. Przy działalności rozpoczętej w trakcie roku limit przelicza się proporcjonalnie do liczby dni, jakie zostały do końca roku — dlatego firma startująca w październiku ma znacznie niższy próg niż 200 000 zł.
Zwolnienie kończy się na transakcji, która przekracza limit: tę sprzedaż i każdą następną rozliczasz już z VAT, a formularz VAT-R składasz przed dniem utraty zwolnienia. Wcześniejszych faktur nie korygujesz.
Trzy najczęstsze błędy
- Brak adnotacji o podstawie zwolnienia — nabywca nie wie, dlaczego nie ma podatku, a dokument bywa odrzucany przez księgowość.
- Wpisanie stawki 0% zamiast „zw." — 0% to stawka opodatkowana (np. eksport), a nie zwolnienie; to dwie różne rzeczy w rozliczeniu.
- Przerwana numeracja — numery muszą być kolejne i jednoznaczne; nowa seria to nowy schemat, a nie luka w starym.
Kiedy wystawić i jak długo przechowywać
Fakturę na żądanie nabywcy wystawiasz do 15. dnia miesiąca po miesiącu sprzedaży, a gdy żądanie przyszło później — w ciągu 15 dni od jego zgłoszenia. Dokumenty przechowujesz do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli zwykle 5 lat licząc od końca roku, w którym minął termin płatności podatku.
Materiał informacyjny. Usługi świadczone przez InInk nie stanowią porady prawnej.