TL;DR — student na zleceniu 2026
Student do ukończenia 26. roku życia zatrudniony na umowie zlecenia jest zwolniony ze wszystkich składek ZUS — społecznych i zdrowotnej (art. 6 ust. 4 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy zdrowotnej). Do tego, do 26 r.ż., przysługuje ulga PIT do 85 528 zł rocznie (art. 21 ust. 1 pkt 148 PIT). W efekcie przy stawce 31,40 zł/h zleceniobiorca-student otrzymuje netto = brutto = 31,40 zł.
Policz w kalkulatorze umowy zlecenia 2026 — zaznacz „student".
Kto liczy się jako „student"
Zwolnienie działa gdy łącznie:
- Posiadasz status studenta — studia I, II stopnia, jednolite magisterskie (art. 2 ust. 1 pkt 32 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Nie — doktoranci, słuchacze studiów podyplomowych.
- Wiek do ukończenia 26 roku życia — do dnia poprzedzającego 26. urodziny.
- Umowa cywilnoprawna — zlecenie/agencyjna. Nie — umowa o pracę (etat = pełne składki bez względu na wiek/status).
Uwaga: dzień utraty statusu (obrona, skreślenie z listy) = tego dnia zleceniodawca ma obowiązek zgłosić Cię do ZUS na pełnych warunkach.
Podstawa prawna — dokładne przepisy
- art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2024 poz. 497): „Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami do ukończenia 26 lat".
- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy zdrowotnej (Dz.U. 2024 poz. 146) — analogiczne zwolnienie z ubezpieczenia zdrowotnego.
- art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT — zwolnienie z podatku dochodowego przychodów: z pracy, umów zlecenia, praktyk absolwenckich, stażu uczniowskiego i zasiłku macierzyńskiego do wysokości 85 528 zł rocznie, do dnia ukończenia 26. roku życia.
Trzy przykłady rozliczenia
Przykład 1 — student 22 lata, 3 000 zł brutto
- ZUS: 0 zł
- Zdrowotna: 0 zł
- Ulga dla młodych: dochód < 85 528 zł, więc podatek: 0 zł
- Netto: 3 000 zł (= brutto)
- Koszt zleceniodawcy: 3 000 zł (bez wypadkowej, bo brak tytułu do ZUS)
Przykład 2 — student 25 lat, przekroczenie 85 528 zł
Zarobił 100 000 zł rocznie ze zlecenia (student przez cały rok).
- ZUS: 0
- Zdrowotna: 0
- Ulga dla młodych do 85 528 zł
- Nadwyżka 14 472 zł opodatkowana wg skali: 12% = 1 736,64 zł (przy KUP 20% od nadwyżki: 14 472 − 2 894,40 = 11 577,60 × 12% = 1 389,31 zł)
- Uwzględniając kwotę wolną 30 000 zł, w praktyce podatek ≈ 0 zł (zależy od pozostałych źródeł dochodu).
Przykład 3 — student, który skończył 26 lat w trakcie umowy
Umowa 1.01.2026 – 30.06.2026. Urodziny 15 marca 2026.
- Do 14.03.2026 — zerowe ZUS/PIT.
- Od 15.03.2026 — pełne składki (em., rent., zdr., ew. chorobowa), PIT jak zwykły zleceniobiorca.
- Zleceniodawca ma 7 dni na zgłoszenie do ZUS (ZUA) od dnia utraty zwolnienia.
Dokumenty — co musi mieć zleceniodawca
- Zaświadczenie o statusie studenta (aktualne, wystawione przez dziekanat) — najlepiej z pieczątką.
- Kopia legitymacji studenckiej — dopuszczalna, ale weryfikuj status przez uczelnię.
- Oświadczenie zleceniobiorcy o statusie studenta + oświadczenie o wieku (data urodzenia).
- Cykliczna weryfikacja — raz na semestr (nowy semestr = nowe zaświadczenie). Bez tego ZUS w kontroli obciąży Cię zaległymi składkami wstecz.
Sytuacje szczególne
Doktoranci
Nie są studentami w rozumieniu ustawy o SUS (są słuchaczami szkoły doktorskiej). Podlegają pełnym składkom. Doktorant otrzymujący stypendium jest opłacany przez uczelnię i również nie objęty ulgą studencką.
Student na urlopie dziekańskim
Zachowuje status studenta → zwolnienie działa.
Student zagraniczny
Warunkiem jest status studenta na polskiej lub równorzędnej zagranicznej uczelni (art. 6 ust. 4 SUS interpretowany szeroko). Rekomendacja: zaświadczenie z Polskiej Komisji Akredytacyjnej lub uczelnianej rady rekrutacyjnej.
Praca w wakacje przed rozpoczęciem studiów
Student uzyskuje status z chwilą immatrykulacji (nie: przyjęcia na listę). Wakacje przed 1 października = brak zwolnienia.
Absolwent (po obronie)
Traci status w dniu obrony. Od dnia następnego — pełne składki.
Umowa o pracę vs zlecenie u studenta
| Cecha | UoP | Zlecenie (student ≤26) |
|---|---|---|
| Składki ZUS | Pełne | 0 |
| Zdrowotna | Tak | Nie |
| Podatek PIT | Zerowy przy uldze dla młodych | Zerowy przy uldze dla młodych |
| Netto z 5 000 brutto | ~4 275 zł | 5 000 zł |
| Prawo do urlopu | Tak (20/26 dni) | Nie |
| L4 | Zasiłek chorobowy | Brak (nie ma chorobowej) |
| Wypowiedzenie | 2 tyg. – 3 mies. | Natychmiast (art. 746 KC) |
FAQ
1. Do jakiego dnia obowiązuje zwolnienie? Do dnia poprzedzającego 26. urodziny. W dniu 26. urodzin — już pełne składki.
2. Uczeń szkoły ponadpodstawowej też ma zwolnienie? Tak — do 26. roku życia. Studenci i uczniowie traktowani identycznie.
3. Student i etat równolegle — co ze zleceniem? Zlecenie jako student ≤26 → zawsze zerowe składki, niezależnie od etatu.
4. Umowa o dzieło u studenta — czy jest ZUS? Dzieło co do zasady nie rodzi ZUS (bez względu na wiek). Ale musi być prawdziwym dziełem.
5. Muszę zgłaszać studenta do ZUS? Nie — brak tytułu. Ale musisz udokumentować status studenta.
6. PIT-11 dla studenta wystawiam? Tak — nawet gdy podatek = 0 zł (informacja o przychodach). Bez PIT-11 student nie rozliczy się prawidłowo.
7. Podpisuję zlecenie z osobą 25 lat 11 mies. — do jakiego dnia zwolnienie? Do dnia poprzedzającego jej 26. urodziny. Zawsze wpisz w umowie datę urodzenia.
8. Czy student może być chorobowo dobrowolnie? Nie — nie podlega tytułowi ubezpieczenia, więc nie ma z czego być chorobowo.
9. Wypłata w wakacje — jak z ZUS-em? Status studenta trwa całe wakacje (letnie i zimowe). Zwolnienie działa.
10. Absolwent 25 lat, obrona 15 lipca — od kiedy składki? Od 16 lipca. Zleceniodawca ma 7 dni na złożenie ZUA. Do 15.07 — zerowe składki.