Sprawa o zapłatę niezapłaconej faktury to jedno z niewielu postępowań, w których przedsiębiorca może poradzić sobie sam — o ile wybierze właściwy tryb i nie pomyli się w opłacie. Poniżej praktyczny przewodnik: który tryb wybrać, ile to kosztuje w 2026 r., jak wygląda ścieżka od pozwu do komornika i gdzie najczęściej sprawy się wykładają.
W skrócie: przy bezspornej fakturze najtańsze jest elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) — opłata 1,25% wartości przedmiotu sporu, minimum 30 zł. Przy fakturze z podpisem odbiorcy lub uznaniu długu opłaca się postępowanie nakazowe (opłata 1/4 zwykłej). W pozostałych sprawach — zwykły pozew z opłatą stałą według progów z ustawy o kosztach sądowych.
Trzy tryby dochodzenia zapłaty — który wybrać
| Kryterium | EPU (e-sąd, Lublin) | Postępowanie nakazowe | Zwykłe / upominawcze |
|---|---|---|---|
| Opłata od pozwu | 1,25% WPS (min. 30 zł) | 1/4 opłaty zwykłej | opłata stała lub 5% WPS |
| Dowody | tylko opisane, bez załączników | wymagane dokumenty (faktura z podpisem, uznanie długu, weksel) | pełne postępowanie dowodowe |
| Roszczenie | wymagalne nie dawniej niż 3 lata przed wniesieniem | dokumentowo udowodnione | dowolne |
| Skutek sprzeciwu | umorzenie EPU, sprawa od nowa przed sądem właściwym | zarzuty, nakaz pozostaje tytułem zabezpieczenia | rozprawa |
| Kiedy warto | bezsporna faktura, dłużnik z ustalonym adresem | dłużnik uznał dług lub podpisał odbiór | spór co do zasady lub wysokości |
EPU prowadzi Sąd Rejonowy Lublin-Zachód przez portal e-sad.gov.pl. Pozew składasz elektronicznie, nie dołączasz dokumentów (tylko je opisujesz), a nakaz zapłaty otrzymujesz zwykle w kilka tygodni. Wada: wystarczy sprzeciw dłużnika bez uzasadnienia, by nakaz upadł, a sprawa została umorzona — wtedy zaczynasz od nowa przed sądem właściwym (z zaliczeniem opłaty, jeśli wniesiesz pozew w terminie 3 miesięcy).
Nakazowe jest najmocniejsze: nakaz z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia i pozwala zabezpieczyć majątek dłużnika bez odrębnego postanowienia. Wymaga jednak dokumentu — najczęściej podpisanego przez dłużnika potwierdzenia salda, uznania długu lub zaakceptowanej faktury.
Opłaty sądowe w 2026 r.
Dla roszczeń majątkowych do 20 000 zł obowiązują opłaty stałe:
| Wartość przedmiotu sporu | Opłata stała |
|---|---|
| do 500 zł | 30 zł |
| ponad 500 zł do 1 500 zł | 100 zł |
| ponad 1 500 zł do 4 000 zł | 200 zł |
| ponad 4 000 zł do 7 500 zł | 400 zł |
| ponad 7 500 zł do 10 000 zł | 500 zł |
| ponad 10 000 zł do 15 000 zł | 750 zł |
| ponad 15 000 zł do 20 000 zł | 1 000 zł |
| ponad 20 000 zł | 5% WPS (min. 1 000 zł, maks. 200 000 zł) |
Modyfikatory:
- EPU: 1,25% WPS, nie mniej niż 30 zł.
- Nakazowe: 1/4 opłaty obliczonej wyżej.
- Zarzuty od nakazu (dłużnik): 3/4 opłaty.
- Apelacja: opłata jak od pozwu.
Dokładną kwotę dla swojej sprawy policzysz w kalkulatorze opłaty sądowej.
Koszty zastępstwa procesowego
Jeśli wygrasz, sąd zasądzi od dłużnika zwrot opłaty i wynagrodzenia pełnomocnika według stawek minimalnych z rozporządzeń o opłatach za czynności adwokackie i radcowskie:
| Wartość przedmiotu sporu | Stawka minimalna |
|---|---|
| do 500 zł | 90 zł |
| 500–1 500 zł | 270 zł |
| 1 500–5 000 zł | 900 zł |
| 5 000–10 000 zł | 1 800 zł |
| 10 000–50 000 zł | 3 600 zł |
| 50 000–200 000 zł | 5 400 zł |
| 200 000–2 000 000 zł | 10 800 zł |
W EPU stawka wynosi 1/4 stawki minimalnej (w sprawach powyżej 1 500 zł), a po przekazaniu sprawy do sądu właściwego — pełna. Symulację dla konkretnej kwoty znajdziesz w kalkulatorze kosztów zastępstwa procesowego.
Co musi zawierać pozew o zapłatę
- Oznaczenie sądu — rzeczowo i miejscowo właściwego (do 100 000 zł — sąd rejonowy; powyżej — okręgowy). Dla faktur zwykle sąd miejsca wykonania zobowiązania, czyli często Twojej siedziby.
- Strony — pełne nazwy, adresy, NIP powoda i dłużnika, numer KRS jeśli dotyczy. Od 2019 r. brak numeru identyfikacyjnego pozwanego to brak formalny.
- Wartość przedmiotu sporu — kwota główna bez odsetek.
- Żądanie — zasądzenie kwoty z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od konkretnego dnia oraz kosztów procesu.
- Uzasadnienie — jaka umowa, co wykonano, kiedy wystawiono fakturę, jaki był termin płatności, jakie wezwania wysłano.
- Informacja o próbie polubownego rozwiązania sporu — obowiązkowy element z art. 187 § 1 pkt 3 k.p.c.
- Dowody — faktura, umowa, protokół odbioru, korespondencja, potwierdzenie doręczenia wezwania.
- Podpis i odpis dla strony przeciwnej.
Gotowe pismo z prawidłową numeracją żądań i wyliczeniem odsetek wygenerujesz w generatorze pozwu o zapłatę.
Ścieżka od faktury do komornika
- Wezwanie do zapłaty z terminem 7–14 dni — wygeneruj wezwanie. Dokumentuje wymagalność i bywa warunkiem zasądzenia rekompensaty.
- Weryfikacja dłużnika — sprawdź, czy nadal działa i czy nie ma wpisu o upadłości; przy VAT sprawdź numer w walidatorze NIP.
- Sprawdzenie przedawnienia — kalkulator przedawnienia. W EPU roszczenie nie może być wymagalne wcześniej niż 3 lata przed wniesieniem pozwu.
- Wyliczenie odsetek i rekompensaty — kalkulator odsetek.
- Pozew we właściwym trybie i opłata.
- Nakaz zapłaty — dłużnik ma 2 tygodnie na sprzeciw lub zarzuty.
- Prawomocność i klauzula wykonalności — w EPU nadawana z urzędu w systemie.
- Wniosek egzekucyjny do komornika — z tytułem wykonawczym i wskazaniem majątku.
Pięć błędów, które kosztują najwięcej
- Zły tryb. Pozew w EPU przeciwko dłużnikowi, który na pewno się odwoła, to stracone tygodnie. Przy sporze co do jakości wykonania od razu idź trybem zwykłym.
- Brak NIP/KRS pozwanego. Wezwanie do uzupełnienia braków przedłuża sprawę o miesiąc.
- Odsetki liczone od złej daty. Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych biegną od dnia następnego po terminie płatności, nie od doręczenia wezwania.
- Doliczanie odsetek do WPS. To zawyża opłatę; wartość przedmiotu sporu to sama należność główna.
- Pozew tuż przed 31 grudnia. Nawet drobny brak formalny może sprawić, że pismo zostanie zwrócone i nie przerwie biegu przedawnienia.
Ile realnie kosztuje sprawa o 30 000 zł
| Pozycja | EPU | Zwykły pozew |
|---|---|---|
| Opłata od pozwu | 375 zł | 1 500 zł |
| Pełnomocnik (stawka minimalna) | 900 zł | 3 600 zł |
| Opłata skarbowa od pełnomocnictwa | 17 zł | 17 zł |
| Razem wyłożone | ok. 1 292 zł | ok. 5 117 zł |
| Zasądzane od dłużnika przy wygranej | całość + odsetki + rekompensata | całość + odsetki + rekompensata |
Przy wypłacalnym dłużniku koszty wracają w całości. Przy niewypłacalnym — tracisz wyłożone kwoty, dlatego kolejność „weryfikacja majątku → pozew" ma znaczenie ekonomiczne.
Najczęstsze pytania
Czy mogę złożyć pozew o zapłatę bez adwokata?
Tak. W sprawach o zapłatę nie ma przymusu adwokacko-radcowskiego przed sądem rejonowym ani okręgowym w pierwszej instancji — reprezentacja przez profesjonalnego pełnomocnika jest obowiązkowa dopiero przed Sądem Najwyższym. Przy bezspornych fakturach samodzielne złożenie pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym jest w praktyce standardem, bo formularz prowadzi przez wymagane pola.
Ile kosztuje pozew o zapłatę w e-sądzie w 2026 r.?
Opłata w elektronicznym postępowaniu upominawczym wynosi 1,25% wartości przedmiotu sporu, nie mniej niż 30 zł. Dla należności 10 000 zł to 125 zł, a dla 30 000 zł — 375 zł. To zwykle najtańsza droga, ponieważ zwykły pozew o 30 000 zł kosztuje 1 500 zł, czyli 5% wartości przedmiotu sporu.
Co się dzieje, gdy dłużnik wniesie sprzeciw od nakazu z EPU?
Nakaz zapłaty traci moc w całości, a e-sąd umarza postępowanie. Sprawę można wnieść ponownie przed sądem właściwym według przepisów ogólnych. Jeżeli powód złoży pozew w terminie trzech miesięcy od doręczenia postanowienia o umorzeniu, skutki wniesienia pozwu w EPU zostają zachowane, w tym przerwanie biegu przedawnienia, a uiszczona opłata podlega zaliczeniu.
Do jakiego sądu skierować pozew o zapłatę faktury?
O właściwości rzeczowej decyduje wartość: do 100 000 zł sprawę rozpoznaje sąd rejonowy, powyżej — okręgowy. Właściwość miejscową wyznacza siedziba pozwanego albo miejsce wykonania zobowiązania, którym przy zapłacie pieniężnej jest zwykle siedziba wierzyciela. Umowa może wskazywać sąd właściwy w klauzuli prorogacyjnej i wtedy pierwszeństwo ma zapis umowny.
Czy do pozwu trzeba dołączyć wezwanie do zapłaty?
Formalnie wezwanie nie jest warunkiem wniesienia pozwu, ale pozew musi zawierać informację, czy strony podjęły próbę polubownego rozwiązania sporu. Brak wcześniejszego wezwania może też skutkować obciążeniem powoda kosztami, gdy pozwany uzna roszczenie przy pierwszej czynności. Wezwanie jest ponadto praktycznie niezbędne przy dochodzeniu rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
Jak liczyć odsetki w pozwie o zapłatę B2B?
W transakcjach handlowych między przedsiębiorcami należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, liczone od dnia następującego po upływie terminu zapłaty do dnia zapłaty. W żądaniu pozwu wskazuje się kwotę główną oraz odsetki od konkretnej daty, bez kapitalizowania ich do wartości przedmiotu sporu.
Stan prawny: 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stawki opłat weryfikuj przed złożeniem pisma.