WNT i WDT 2025 — transakcje wewnątrzwspólnotowe
Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów (WDT) i Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów (WNT) to specyficzne transakcje VAT w obrocie B2B między państwami UE. Zerowa stawka VAT przy WDT to ulga, ale wymaga rygorystycznej dokumentacji. Powiązane: JPK_V7M 2025, faktura VAT 2025, KSeF 2026.
Definicje
WDT (Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów)
Sprzedaż towarów z Polski do innego państwa UE, gdy:
- Sprzedawca i nabywca są podatnikami VAT-UE
- Towar fizycznie opuszcza terytorium Polski
- Nabywca posiada aktywny NIP-UE (zweryfikowany w VIES)
WNT (Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów)
Zakup towarów z innego państwa UE, gdy:
- Nabywca jest podatnikiem VAT-UE w Polsce
- Towar przemieszcza się z innego państwa UE do Polski
- Sprzedawca z UE posiada aktywny VAT-UE
Stawki VAT
| Transakcja | Stawka | Warunek |
|---|---|---|
| WDT | 0% | Pełna dokumentacja transportu |
| WDT bez dokumentów | 23% (krajowa) | Korekta wstecz po dostarczeniu |
| WNT | 23% / 8% / 5% | Stawka jak dla zakupu krajowego |
| WNT z odwrotnym obciążeniem | 0% wpłaty | Self-charge w deklaracji |
WNT to mechanizm reverse charge — VAT pojawia się po obu stronach deklaracji (należny + naliczony) → efektywnie 0 PLN do zapłaty (jeśli pełne odliczenie).
Rejestracja VAT-UE
Przed pierwszą transakcją:
- Złożenie VAT-R (część C — VAT-UE) do US
- Wpisanie do rejestru VIES (Komisja Europejska)
- Otrzymanie NIP-UE (prefix
PL+ standardowy NIP)
Brak rejestracji = brak prawa do stawki 0% przy WDT i odwrotnego obciążenia przy WNT.
Weryfikacja kontrahenta — VIES
Obowiązkowo przed każdą transakcją sprawdź NIP-UE w VIES (https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/). Brak weryfikacji = potencjalny brak prawa do 0%.
Każda weryfikacja zwraca numer potwierdzenia — zapisuj go z faktury (audit trail).
Dokumentacja WDT — must have
Aby zastosować 0% przy WDT, musisz mieć:
Dokumenty podstawowe
- Faktura WDT z adnotacją "stawka 0% — WDT"
- NIP-UE nabywcy wpisany na fakturze
- Dokument przewozowy (CMR, list przewozowy, AWB)
- Potwierdzenie odbioru przez nabywcę (podpis na CMR lub e-CMR)
Dokumenty alternatywne (od 2020 — pakiet "quick fixes")
Co najmniej 2 z różnych źródeł:
- Polisa ubezpieczenia transportu
- Bankowy dowód zapłaty za transport
- Potwierdzenie odbioru towaru w magazynie nabywcy
- Notarialne potwierdzenie dostawy
Termin: dokumentacja w ciągu 3 miesięcy od końca miesiąca dostawy. Brak → konieczna korekta na 23% VAT (ale można "doprawić" gdy dokumentacja przyjdzie później).
JPK i deklaracje
JPK_V7M
WDT i WNT wykazuje się w JPK_V7M:
- WDT — pole K_21 (sprzedaż 0% WDT)
- WNT — pole K_23-26 (nabycie + VAT należny i naliczony)
JPK_VAT-UE (informacja podsumowująca)
Co miesiąc (do 25. dnia kolejnego miesiąca) — informacja o transakcjach UE:
- Suma WDT na rzecz każdego kontrahenta UE
- Suma WNT od każdego dostawcy UE
- Suma usług 28b (B2B usługi)
- Suma TR (trójstronnych)
Brak JPK_VAT-UE = wezwanie + grzywna (KKS art. 80b).
Trójstronne (TR) i magazyn call-off
TR (transakcje trójstronne)
A (państwo X) → B (państwo Y) → C (państwo Z), towar bezpośrednio z A do C.
Procedura uproszczona: B nie rejestruje się w państwie C, jeśli spełnione warunki (m.in. podanie NIP-UE wszystkich stron na fakturze, oznaczenie "PROCEDURA UPROSZCZONA TRÓJSTRONNA").
Magazyn call-off (od 2020)
Towar wysłany do magazynu w innym państwie UE, ale dostawa traktowana jako WDT dopiero przy pobraniu przez nabywcę. Wymaga ewidencji magazynowej.
Sankcje
- Bezprawne 0% WDT (brak dokumentów) → korekta na 23% + odsetki
- Niezarejestrowanie VAT-UE → utrata prawa do 0% i odwrotnego obciążenia
- Brak JPK_VAT-UE → grzywna do 720 stawek dziennych (KKS)
- Pusta faktura (towar nie wyjechał) → 100% VAT + sankcja karuzelowa (do 100% VAT dodatkowo)
- Brak weryfikacji VIES → ryzyko współudziału w karuzeli VAT — odpowiedzialność solidarna
Karuzele VAT — uwaga
Najczęstsze schematy oszustw VAT w UE. Jeśli kupujesz/sprzedajesz w łańcuchu z:
- Nowym kontrahentem bez historii
- Cenami poniżej rynku
- Płatnościami na konta zagraniczne
- Anonimowymi pośrednikami
→ Zachowaj wzmożoną ostrożność (CDD — Customer Due Diligence). Powiązanie z GTU 13 i innymi oznaczeniami JPK_V7M.
Eksport poza UE — różnice
Eksport (do państw spoza UE, np. USA, UK po Brexit):
- Stawka 0% pod warunkiem dokumentacji celnej (IE599)
- Brak JPK_VAT-UE (ale JPK_V7M tak)
- Możliwy SAD elektroniczny
Walutowe rozliczenie
Faktury w EUR/USD przeliczane na PLN po:
- Średni kurs NBP z dnia poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego (zwykle = data wystawienia)
- Jeśli VAT odwrotnym obciążeniem (WNT) — kurs z dnia powstania obowiązku podatkowego (15. dzień miesiąca następnego po dostawie)
Powiązanie z fakturowaniem walutowym.
Przykład WDT
Polska firma sprzedaje maszyny do Niemiec (DE-podatnik):
- Faktura: 50 000 EUR, 0% VAT WDT
- CMR podpisany przez odbiorcę DE
- Weryfikacja NIP-UE w VIES — OK
- W JPK_V7M pole K_21: 50 000 × kurs NBP = 213 500 PLN (przykładowo)
- W JPK_VAT-UE: kontrahent DE123456789, kwota 213 500 PLN
Przykład WNT
Polska firma kupuje sprzęt z Czech (CZ-podatnik):
- Faktura: 10 000 EUR, bez VAT (CZ stosuje reverse charge)
- W JPK_V7M:
- K_23: VAT należny 23% × 42 700 = 9 821 PLN (do zapłaty)
- K_43: VAT naliczony 9 821 PLN (do odliczenia)
- Efekt netto: 0 PLN, ale VAT widoczny w deklaracji
- Pole K_45 (jeśli to środek trwały)
KSeF a transakcje UE
KSeF od 2026 obejmuje WDT (faktura sprzedaży z PL). WNT (faktura zagraniczna od kontrahenta UE) — poza KSeF, wystawiana wg prawa kraju sprzedawcy.
Checklist transakcji UE
- Rejestracja VAT-UE przed pierwszą transakcją
- Każdorazowo weryfikacja NIP-UE w VIES + zapis numeru potwierdzenia
- Faktura z adnotacją "WDT 0%" lub "WNT — odwrotne obciążenie"
- Dokumenty transportu (CMR + odbiór)
- Spójność JPK_V7M i JPK_VAT-UE
- KSeF FA(2) dla WDT od 2026
- Archiwizacja dokumentacji 5 lat
- Roczne uzgodnienie z PIT-11 i CIT-8 (jeśli występują rozliczenia z pracownikami zagranicznymi)
Usługi świadczone przez InInk nie stanowią porady prawnej.