Czy opłaca się iść do sądu — szybka odpowiedź
Proces opłaca się, gdy wartość oczekiwana jest dodatnia: wygrana ważona szansą sukcesu i ściągalnością długu przewyższa opłatę sądową, honorarium pełnomocnika oraz ryzyko zwrotu kosztów przeciwnika przy przegranej. Sama „sprawiedliwość" nie wystarczy — liczy się rachunek pięciu warstw: opłata, zastępstwo, czas, ściągalność i prawdopodobieństwo.
Pięć warstw rachunku
1. Opłata sądowa. W trybie zwykłym 5% WPS powyżej 20 000 zł (max 100 000 zł od 23.09.2025), w EPU 1/4 tej kwoty. Policz ją dokładnie w kalkulatorze opłaty sądowej.
2. Koszty zastępstwa. Sąd zasądza je według stawek minimalnych zależnych od WPS — w EPU 2/3 stawki podstawowej, maks. 7 200 zł. Twoje realne honorarium bywa wyższe; różnica zostaje po Twojej stronie nawet przy wygranej. Szczegóły w kalkulatorze kosztów zastępstwa.
3. Czas trwania. Spór gospodarczy to orientacyjnie 9 miesięcy I instancji, 8 miesięcy apelacji i 12 miesięcy egzekucji. Przez ten czas należność jest zamrożona — koszt utraconych korzyści liczymy od WPS wg wybranej stopy rocznej.
4. Ściągalność. Wygrana z niewypłacalnym dłużnikiem to strata: opłata, honorarium i ok. 2100,00 zł kosztów bezskutecznej egzekucji. Dlatego suwak „dłużnik zapłaci" zmienia wynik bardziej niż suwak „wygram".
5. Szansa wygranej. Deklarujesz ją sam, na podstawie dowodów: podpisane faktury i WZ, potwierdzenia salda, korespondencja. Brak dowodów obniża szansę szybciej, niż podnosi ją dobra argumentacja.
Przykład liczbowy
Faktura 40 000 zł, EPU, honorarium 3 000 zł, szansa wygranej 70%, ściągalność 60%. Opłata 500 zł, stawka zasądzana 2 400 zł (2/3 z 3 600 zł). Wygrana i zapłata dają bilans +39 400 zł, wygrana bez zapłaty to −5 600 zł, przegrana −5 900 zł. Wartość oczekiwana wynosi ok. +17 840 zł, a próg opłacalności ok. 24% — spór jest opłacalny z dużym zapasem. Ta sama sprawa przy ściągalności 20% ma EV ujemne: wyrok nie zapłaci faktury.
Jak interpretować wynik
- EV > 0 i próg poniżej Twojej szansy — proces jest statystycznie opłacalny.
- EV < 0 przy wysokiej szansie wygranej — problemem jest dłużnik, nie dowody; rozważ ugodę lub cesję wierzytelności.
- Brak progu opłacalności — koszty przewyższają możliwy zysk nawet przy pewnej wygranej.
Zanim wpiszesz kwotę, upewnij się, że roszczenie się nie przedawniło — zrób to w kalkulatorze przedawnienia. Jeśli decyzja zapadnie na „pozywam", przygotuj pismo w generatorze pozwu o zapłatę.
Symulator ma charakter informacyjny, opiera się na modelu statystycznym i nie stanowi porady prawnej. Czasy trwania to szacunki porządkowe wg statystyk Ministerstwa Sprawiedliwości. stan prawny: 22 sierpnia 2026 r..